Μια άγνωστη ιστορία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ζωντανεύει στο Μουσείο της Πόλης του Βόλου, μέσα από την έκθεση «Στα σύρματα – Μαγνησιώτες στα κάτεργα του Τρίτου Ράιχ», που παρουσιάζεται από τις 5 Νοεμβρίου έως τις 12 Δεκεμβρίου 2025. Η έκθεση είναι αποτέλεσμα της μακρόχρονης έρευνας της Ομάδας Προφορικής Ιστορίας Βόλου, με επιστημονική υπεύθυνη τη Ρίκυ Βαν Μπούσχοτεν, ομότιμη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Μέσα από μαρτυρίες, φωτογραφίες και αρχειακά τεκμήρια, ξεδιπλώνεται η εμπειρία ανθρώπων από τη Μαγνησία και τα νησιά των Σποράδων, που συνελήφθησαν από τις δυνάμεις Κατοχής και στάλθηκαν στη Γερμανία για καταναγκαστική εργασία. Οι περισσότεροι εργάστηκαν σε βιομηχανίες πυρομαχικών, σιδηροδρομικά έργα και εργοτάξια υποδομών, ενώ άλλοι απασχολήθηκαν σε αγροτικές εργασίες και ορυχεία.
Ζούσαν σε στρατόπεδα περιφραγμένα με συρματοπλέγματα, κοντά σε εργοστάσια ή λατομεία, μέσα σε πρόχειρους θαλάμους, με ελάχιστη τροφή και χωρίς πρόσβαση σε ιατρική φροντίδα. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί προσπάθησαν να διατηρήσουν την αξιοπρέπειά τους και μικρές μορφές αλληλεγγύης, μοιράζοντας ψωμί ή τραγουδώντας στη μητρική τους γλώσσα.
Όταν επέστρεψαν, λίγοι βρήκαν αναγνώριση. Οι περισσότεροι κουβαλούσαν σιωπηλά τη μνήμη μιας εμπειρίας που δεν ταίριαζε στις μεταπολεμικές αφηγήσεις. Η προφορική ιστορία ήρθε δεκαετίες αργότερα να δώσει φωνή σ’ αυτούς τους αφανείς μάρτυρες.
Η έκθεση δεν είναι μόνο μια αναδρομή στο παρελθόν· είναι ένα κάλεσμα στη μνήμη και στον αναστοχασμό. Γιατί, όπως τονίζει η Ρίκυ Βαν Μπούσχοτεν, μιλώντας στην ΕΡΤ Βόλου «η ιστορία δεν ανήκει στα αρχεία, αλλά στις κοινότητες που τη βίωσαν».
Ακούστε τη συνέντευξη